Weg met die transitiestress

De coronacrisis die nu al een tijd duurt, heeft voor veel organisaties en hun medewerkers de nodige impact. Dit brengt de nodige onzekerheid met zich mee. Zodoende zijn werkgevers genoodzaakt in te grijpen in de continuïteit van werkprocessen en in hun werknemersbestand. Als assessment adviseur ontmoet ik soms deelnemers die in hun werk direct of indirect te maken hebben met een naderende reorganisatie, ontslag, een noodgedwongen werktijdvermindering of het niet-verlengen van een arbeidscontract. Persoonlijk heb ik op dit moment met name met het laatste aspect te maken. Het mogelijke scenario dat ik afscheid moet nemen van mensen met wie ik graag samenwerk, baart mij enige zorgen en brengt de nodige transitiestress met zich mee.

Angst als slechte raadgever

De manier waarop mensen op organisatieveranderingen reageren en met de daarmee gepaard gaande onzekerheid omgaan, verschilt per persoon[1]. Zo zijn er mensen die geen gevaar zien en de dreiging als te verwaarlozen beschouwen. Zij ervaren geen verhoogde stress, zij gaan gewoon door en stellen hun verwachtingen ten aanzien van het gevaar niet bij. Er zijn ook mensen die zeer alert en waakzaam reageren. Zij letten scherp op informatie omtrent mogelijke veranderingen die hun arbeidsplaats kan beïnvloeden. Zij steken hun energie in het opvangen van signalen en het delen van informatie met veel mensen, omdat zij willen weten wat anderen denken. Dit kan ook de nodige negatieve energie en stress opleveren. Ten slotte zijn er mensen die niet direct stress ervaren, maar die vermijdingsgedrag vertonen. Zij steken hun energie in het wegduwen van onzekerheid of in het bagatelliseren van de gevolgen. Zij vermijden het conflict (met zichzelf) en kiezen de weg van de minste weerstand door het gevoel van angst zoveel mogelijk uit de weg te gaan.

Je moet langs de angst

Angst ontstaat wanneer we het gevoel hebben dat we niet volledig kunnen uitdrukken wie en wat we zijn. De diepste kern van angst heeft te maken met scheiden of afscheid nemen. Het loslaten van iets of iemand, zoals verandering van werk of het afscheid nemen van collega’s, gaat gepaard met een bewust of onbewust gevoel van pijn. Zeker wanneer je eerder een vergelijkbare situatie hebt meegemaakt en dit onvoldoende ‘plek hebt gegeven’, ontstaat de angst dat de situatie zich zal herhalen. Het recept om met de veranderende werkelijkheid en de daarmee gepaard gaande angstgevoelens en stress om te gaan, is dat deze mensen een gedragsverandering in gang moeten zetten. Concreet betekent dit dat zij stoppen met het inzetten van hun ineffectieve copingstijl (negeren, ageren en vermijden) en dat zij contact maken met hun gevoelens van angst, verdriet of verlies. Door langs deze angst te gaan, er met je hoofd, hart en lijf aandacht voor te hebben en dit met anderen te delen, ontstaat er ruimte om te verwerken, te accepteren en het los te laten. Het biedt de mogelijkheid om weer vanuit meer innerlijke rust en zelfvertrouwen keuzes te maken die energie geven en je in beweging kunnen zetten.

Aan de slag met mijn angst

Als Mr. Nice Guy herken ik de angst die gepaard gaat met het proces van afscheid moeten nemen en de neiging om dit te vermijden. Door mij op het hier-nu-nu te richten en niet te veel over de nabije toekomst te denken, parkeerde ik kortgeleden de ervaren pijn die mij mogelijk te wachten staat. Het reflectieproces dat ik tijdens het schrijven van deze blog heb ingezet, heeft mij doen beseffen dat ik het lef mag hebben om mijn angst onder ogen te zien, dit te voelen en met anderen te delen. Zodoende heb ik een collega-trainer die gespecialiseerd is op het gebied van vitaliteit, gezond en effectief werken benaderd, om over hierover met haar in gesprek te gaan. Door zelf in beweging te komen, eigenaarschap te tonen en mij kwetsbaar op te stellen, ga ik concreet met mijn angst aan de slag. Dit met als doel om effectief met ervaren transitiestress om te gaan. Ik wens mijzelf veel succes. En mocht jij ook in een dergelijke situatie zijn, wens ik jou dat ook.

[1] Vuuren, C.V., e.a. (1989), Onzekerheid over de arbeidsplaats, Tijdschrift voor arbeidsvraagstukken.

 

Wil jij meer lezen over onze assessments? Klik dan hier.

Bert de Groot

Bert de Groot

Assessment adviseur

Bert is ruim twintig jaar als assessment adviseur werkzaam. In zijn werk weet hij mensen te stimuleren om zelf na te denken over hun gedrag (kwaliteiten, valkuilen en ontwikkelpunten), hen desgewenst te confronteren en te coachen op wat helpend is om zich te ontwikkelen. In zijn blogs schrijft Bert vooral over assessmentrelevante onderwerpen en zijn persoonlijke ervaringen.